ذهن زیبا

هگل فیلسوف مهم و مشکل و سخت فهمی ست. مهم از این جهت که پیامد های فلسفه اش بزرگترین تاثیر را در روند های سیاسی و اجتماعی پس از خود گذاشت. فهم فلسفه ی مارکس و نهضت مارکسیسم که تاثیر گذار ترین مکتب فلسفی تاریخ است بدون فهم هگل غیر ممکن است. جدای از این، متفکران بزرگی مثل هوسرل و هایدگر و فوکو و هابرماس و اعضای مکتب فرانکفورت و ژیژک و ... همه به شدت تحت تاثیر این فیلسوف بزرگ هستند. گرچه بزرگانی مثل راسل، کل فلسفه ی هگل را مردود و خودش را دلقک دربار پروس می خوانند و کسانی مثل فوئرباخ او را به سازش و سکوت متهم می کنند اما به هر حال برای کسی که مطالعات فرهنگی انجام میدهد و می خواهد از جناح چپ دنیا سر در بیاورد، مطالعه ی هگل امری ضروریست.

هگل سخت فهم ترین فیلسوف تاریخ است. چه به لحاظ زبان و چه به لحاظ مفاهیم، بی نهایت غامض و پوشیده است. هر لغتی را می توان به چند معنا تبدیل کرد. مطالب گاهی بی نهایت تاریک و نامفهوم می شوند و هگل تنها فیلسوفی ست که بر بعضی از قسمت های فلسفه اش تا به حال شرح و نقدی نوشته نشده است. البته باید گفت که شناخت و فهم هگل بدون فهم امانوئل کانت ممکن نیست. و اصلا هگل بدون وجود کانت قابل تصور نیست. این یکی از دلایل شکست افرادی ست که بدون مطالعه و فهم کانت به سراغ هگل می روند. دقیقا مثل همانهایی که بدون فهم هگل سراغ مارکس می روند و فلسفه ی جالب و مهم مارکس را در سطح یک بیانه ی "بپاخیزید ای کارگران"! تنزل می دهند. کتابی که این بار معرفی می کنم یک شرح درخشان و شگفت انگیز بر فلسفه ی هگل است.

هگل

نویسنده : پیتر سینگر

مترجم : عزت اله فولادوند

نشر : طرح نو

تعداد صفحه : 176

قیمت : 3000 تومان

...

پدید آورندگان:

پیتر سینگر، فیلسوف و شارح استرالیایی و استاد فلسفه ی دانشگاه پرینستون است. این استاد بزرگ که فهم کاملی از هگل و مارکس دارد و خودش مارکسیست محسوب می شود، تلاش بسیار زیادی در جهت فهماندن فلسفه ی هگل و مارکس به کل جهانیان انجام می دهد و این کتاب را هم در راستای این امر نوشته و به چاپ رسانده است. مترجم این کار هم احتیاجی به معرفی ندارد. درخشان ترین و هوشمندترین مترجم فلسفی ایران، دکتر عزت اله فولادوند این کار را در نهایت دقت و روانی و امانت داری ترجمه کرده است. فهم فلسفه ی غرب در ایران مدیون ترجمه های شگفت انگیز عزت اله فولادوند است.

...

مضمون:

هر فصل از این کتاب به شرح یکی از کتاب های مهم هگل می پردازد. البته نه با ترتیب تاریخی. چون غامض ترین و بد فهم ترین کتاب هگل اولین کتاب او، "پدیدار شناسی ذهن" بود که نویسنده در آخر معرفی می کند و شرح می دهد.

فصل 1 : روزگار و زندگی هگل.

فصل 2 : هدف و غایت تاریخ. شرح کتاب عقل در تاریخ هگل است که مهمترین و تاثیر گذار ترین کتاب این فیلسوف محسوب می شود. کل تاثیری که هگل بر روندهای اجتماعی و فکری و سیاسی بعد از خود گذاشت از این کتاب سر چشمه می گیرد. در این فصل، سینگر، نحوه ی رشد و جبر تاریخ از شاهنشاهی ایران تا انقلاب فرانسه را از زبان و دیدگاه هگل توضیح می دهد.

فصل 3 : آزادی و جامعه. شرح کتاب معروف فلسفه ی حق. هگل در این کتاب بیش از هر وقت دیگری از کانت تاثیر پذیرفته و مفاهیم آزادی و آزادی انتزاعی و تکلیف و جامعه ی ارگانیک و ... که بعدها لغات کلیدی مارکسیسم شد را با توجه به عقاید کانت توضیح می دهد.

فصل 4 : سفر دور و دراز و پر ماجرای ذهن. که شرح پدیدار شناسی ذهن و عمده ی عقاید هگل است. در این قسمت هم پیتر سینگر هوشیارانه از شرح برخی قسمت های غامض و مشکل این کتاب فرار می کند اما شرح کلی اش بسیار مهم و راهگشاست.

فصل 5 : منطق و دیالکتیک. شرح کتاب منطق. مفهوم دیلکتیک که به جرات می توان گفت پایه ای ترین و مهم ترین مفهوم در فلسفه ی هگل و مارکس است در این قسمت شرح و توضیح داده می شود. البته این مفهوم در تمام فلسفه ی هگل استفاده و به کار بسته می شود اما در این کتاب و این قسمت معرفی می شود.

فصل 6 : پیامدها. شرح کوتاهی بر نحوه ی تفکر هگلی های سنتی(راست) و هگلی های جوان(چپ) و در نهایت تاثیر این ایده ها بر کارل مارکس.

...

من سه بار در خواندن کتاب پدیدار شناسی ذهن و چهار بار در عقل در تاریخ شکست خوردم! شرح های بسیار زیادی بر هگل خواندم اما راهگشا نبود. تا اینکه این کتاب 176 صفحه ای به طرزی شگفت و باور نکردنی راهگشا شد. عقل در تاریخ را خط به خط فهمیدم و آن قسمت هایی که از پدیدار شناسی لازم بود را خواندم. نحوه ی شرح فلسفه ی هگل در این کتاب باور نکردنی و شگفت آور است. دسته بندی و مکانیزه کردن عقاید این فیلسوف و پرداختن مرحله ای و پله ای به این عقاید از نقاط قوت این کتاب است. برای کسانی که در پی فهمیدن فلسفه ی هگل هستند، این کتاب درخشان و باور نکردنی لازم و ضروری ست. البته باید تاکید کنم که حتی فهم این کتاب بدون فهم فلسفه ی کانت هم مقداری مشکل و گمراه کننده است. البته به یمن تلاش بی نظیر سینگر فقط مقداری. حتما بخوانید.